Blender Foundation ปล่อย Blender 5.1 ออกมาให้ดาวน์โหลดอย่างเป็นทางการแล้ว โดยยังคงคอนเซ็ปต์ “Built for Speed” ชูจุดเด่นด้านความเร็ว การตอบสนองในการทำงาน และเสถียรภาพของทั้ง pipeline ตั้งแต่การเรนเดอร์ แอนิเมชัน ไปจนถึงงานคอมโพสิตและการตัดต่อวิดีโอ พร้อมปรับปรุงไลบรารีให้สอดรับมาตรฐาน VFX Reference Platform 2026 (Python 3.13, OpenColorIO 2.5, OpenEXR 3.4, OpenVDB 13.0 ฯลฯ) เพื่อการใช้งานในสตูดิโอระดับโปรได้ง่ายขึ้นอีกขั้น

ไฮไลต์หลัก: Raycast Node, ประสิทธิภาพ Cycles/EEVEE และ “Winter of Quality”

Blender 5.1 มาพร้อม Raycast node ใหม่ในส่วน Shader ซึ่งยกแนวคิด Raycast จาก Geometry Nodes มาใช้ใน shader ได้ทั้ง Cycles และ EEVEE เปิดโอกาสให้สร้างเอฟเฟ็กต์ NPR หรือเอฟเฟ็กต์ที่ใช้การยิง ray สัมผัสกับรูปทรงเลขาคณิตโดยตรง เช่น fake shadow, การ blend วัตถุเข้ากับฉาก ฯลฯ (ใน EEVEE จะเป็น ray แบบ screen-space ส่วน Cycles ใช้ world-space)

ด้านประสิทธิภาพ Cycles มีการอัปเดตให้ GPU เรนเดอร์เร็วขึ้นสูงสุดราว 10% ในหลายซีน benchmark ส่วนฝั่ง CPU บน Windows ก็เรนเดอร์เร็วขึ้นได้ถึงประมาณ 20% พร้อมเปิดใช้ฮาร์ดแวร์เรย์เทรซผ่าน HIP RT บนการ์ดจอ AMD เป็นค่าปริยาย ทำให้ผู้ใช้ Radeon ได้ประโยชน์จาก ray tracing เต็มตัวโดยไม่ต้องตั้งค่าเพิ่มเอง

EEVEE เองเน้นลดเวลารอคอมไพล์ shader และ material ด้วยการใช้เทคนิค precompile pipeline แบบขนาน และปรับระบบ shader preprocessing ส่งผลให้การเปิดซีนใหญ่ ๆ และการเริ่มพรีวิวทำได้เร็วขึ้นอย่างชัดเจน รวมถึงมีระบบประหยัด VRAM โดยแชร์ framebuffer/render texture ระหว่างเฟรม เพื่อลดการใช้หน่วยความจำกราฟิกในซีนหนัก ๆ

นอกจากฟีเจอร์ใหม่ Blender ยังผลักดันแคมเปญ “Winter of Quality 2026” เน้นล้างบักเดิม ๆ และลดปัญหาทางเทคนิคอย่างจริงจัง แก้ไขปัญหาสำคัญไปมากกว่า 350 เคส ครอบคลุมแทบทุกโมดูล เช่น Modeling, Grease Pencil, Viewport & EEVEE, User Interface, VFX & Video เป็นต้น ทำให้เวอร์ชัน 5.1 ไม่ได้เพิ่มแค่ความสามารถแต่ยกระดับเสถียรภาพทั้งแพลตฟอร์ม

Blender5.1 performance — ประสิทธิภาพการทำงานดีขึ้นบนหลายแพลตฟอร์ม

EEVEE, Viewport & Animation: ลื่นขึ้น เร็วขึ้น มองเห็นฟอร์มการทำงานได้ชัดเจนกว่าเดิม

ฝั่ง EEVEE และ Viewport ใน Blender 5.1 มีทั้งการปรับแต่งประสิทธิภาพและเพิ่มเครื่องมือใหม่ให้จับอาการของฉากได้ง่ายขึ้น เช่น

EEVEE materials compile เร็วขึ้นด้วยการใช้ precompile GPU pipeline แบบขนาน และการ preprocess shader source
ระบบประหยัดเมมโมรีของ EEVEE ที่รวม framebuffer และ render texture ทำให้ใช้ VRAM น้อยลงในซีนใหญ่
เพิ่มตัวเลือกปรับความเข้ม Light Path intensity ใน EEVEE, ปรับปรุง planar reflection, เพิ่ม performance timing overlay เพื่อตรวจดูคอขวดแบบเรียลไทม์ และเพิ่มจำนวน AOV สูงสุด
ปรับปรุง Quad View, grid performance และการกำหนดธีมเส้น grid หลักให้ชัดขึ้นสำหรับงาน layout

ด้านแอนิเมชัน Blender 5.1 ให้ความสำคัญกับ playback เป็นหลัก:

Shape key evaluation เร็วขึ้นมาก โดยเฉพาะบน mesh โพลิกอนสูง ผลทดสอบบน Ryzen 9 9900X (12C/24T) ชี้ว่าเฟรมเรตในบางกรณีเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวเมื่อเทียบกับ 5.0
การประมวลผล Actions (โดยเฉพาะ armature ที่มี bone จำนวนมากและ keyed ยาว ๆ) ถูกปรับให้ evaluate เร็วขึ้นอย่างชัดเจน
เพิ่ม F‑curve modifier แบบ Smooth (Gaussian) สำหรับลด noise ของกราฟแบบ nondestructive ทำงานคล้ายคำสั่ง Smooth เดิมแต่สามารถเปิดปิดปรับแต่งได้ตลอด
ปรับ UI ฝั่งแอนิเมชัน เช่น แสดงค่าเฟรมแบบทศนิยมเมื่อเปิด Show Subframes รวมถึงลงสีเส้น interpolation ใน Dope Sheet ให้สอดคล้องกับ icon/ประเภทของ interpolation เพื่อดูชนิดคีย์ได้ในพริบตา

Grease Pencil, Geometry Nodes และ Modeling: เวิร์กโฟลว์เนียนขึ้น สายโมชันกราฟิกได้ของเล่นใหม่

Grease Pencil ใน Blender 5.1 ปรับโครงสร้าง workflow ด้าน Fill ครั้งใหญ่:

ระบบกำหนด stroke/fill ถูกย้ายจาก Material มาอยู่ที่ตัวจุด (point-based) และเครื่องมือวาด ทำให้ขณะวาดสามารถเลือกได้ว่าจะให้เป็น stroke, fill หรือทั้งสองแบบ โดยไม่ต้องพึ่ง Material แยก
Fill ต่อกันสามารถสร้าง “รู” (holes) ได้แบบเดียวกับ curve object ที่ซ้อนกัน มี operator ใหม่ Join Fills / Separate Fills ให้จัดการพื้นที่ Fill ที่ซับซ้อน
มีเครื่องมือ Select Fill สำหรับเลือกจุดทั้งหมดภายใน Fill เดียวกัน, คำสั่ง Select By Stroke Type และปรับปรุง Trace Image ให้รองรับ Fill แบบมีรู รวมถึงอัปเดต SVG/PDF importer/exporter ให้เข้าใจ fill พร้อมรูด้วย

การเปลี่ยนระบบนี้มีผลต่อไฟล์เก่า Blender จะทำการ convert อัตโนมัติ แต่กรณี workflow เชิง procedural ที่ใช้ Geometry Nodes ร่วมกับ Grease Pencil materials อาจต้องเข้าไปปรับ node graph เพิ่มเองเล็กน้อยตามที่ระบุไว้ใน release notes จากฝั่งนักพัฒนา

Geometry Nodes: Bone Info, Text Motion Graphics และ Volume Grid ที่โตขึ้น

Geometry Nodes ใน Blender 5.1 ขยายขีดความสามารถในหลายมิติ:

Bone Info node ใหม่ ให้ Geometry Nodes อ่าน transform ของ bone ใน armature ได้ (Pose, Local Pose, Transform Pose, Rest Pose, Rest Length) เปิดทางสู่การตั้งค่าแบบ rig‑driven node และ deformation ที่ผูกตรงกับ rig จริง แต่ผู้ใช้ต้องระวัง dependency cycle ถ้าใช้งานกับ constraint ที่อ่าน geometry กลับเข้าสู่ armature เดิม
String to Curves node ถูกยกเครื่องครั้งใหญ่ ทุกอินพุตกลายเป็น field ปรับแยกได้ รวมถึงเพิ่ม socket ชนิด Font ใหม่ และ output ระดับ Word ช่วยให้งาน motion graphics แบบ text‑driven ทำได้ยืดหยุ่นและ procedural มากขึ้น
ระบบ volume grid จาก 5.0 ได้ node ใหม่และความสามารถเพิ่ม เช่น Cube Grid Topology, Clip Grid, Grid Mean / Grid Median, Grid to Points, Grid Dilate & Erode รวมถึงปรับปรุง Set Grid Background เหมาะกับงาน volumetric procedural ที่ต้อง slice, filter และวิเคราะห์ volume grid อย่างละเอียด
UV Unwrap node เพิ่มโหมด Minimum Stretch (SLIM) และตัวเลือก No Flip ส่วน Pack UV Islands node เพิ่มการกำหนดพื้นที่ pack แบบ custom ผ่าน input field

Modeling & Text: Snap to Face Center, Corrective Flip Normals และบูลีนเร็วขึ้น

สำหรับงานโมเดลมีชุดอัปเดตที่เน้นคุณภาพการทำงานและความเร็ว:

ระบบ 3D Text เปลี่ยนมาใช้ Fill algorithm ใหม่ที่จัดการฟอนต์สมัยใหม่ที่มี outline ซ้อนกันได้ดีขึ้น โดยเก็บอัลกอริทึมแบบเก่าไว้เพื่อความเข้ากันได้และประสิทธิภาพ
เพิ่มเป้าหมาย snap แบบใหม่ “Snap to Face Center” ให้ใช้สแน็ปตำแหน่งไปยังจุดกึ่งกลางหน้าของ polygon ใต้เมาส์ได้ ช่วยงานจับวัตถุ/องค์ประกอบให้เข้าศูนย์หน้าพื้นผิวได้สะดวก
Loop และ ring selection รองรับ “delimiters” เช่น seam, sharp edge, material boundary และตัวเลือกข้าม n‑gon แบบคู่ ช่วยควบคุมว่าการ select loop จะหยุดตรงไหน รวมถึง boundary loop ที่ระบุให้หยุดที่ inner/outer corner ได้
เพิ่มตัวเลือก Corrective Flip Normals ใน Apply Object Transform เพื่อแก้ปัญหา normal กลับด้านอัตโนมัติเมื่อนำวัตถุที่ mirror มา apply transform ตัวเลือกนี้เปิดเป็นดีฟอลต์
ปรับปรุงโครงสร้างภายในให้ Exact Booleans เร็วขึ้นกว่า 35% และการ fill polygon แบบ concave n‑gons เร็วขึ้นได้ถึงราว 5 เท่า เสริมด้วยการอัปเดต UV Editor เช่น Select Tile สำหรับ UDIM, edge opacity overlay, เครื่องมือเลือกใน Curves Sculpt mode และการปรับปรุงการ fit เส้นโค้งจาก stroke อิสระ

Compositor, Video Sequencer และ I/O: node-based transition, SDF mask และรองรับ AVIF

ฝั่ง compositor และ video sequencing ก็ได้รับของใหม่ที่สายตัดต่อและคอมโพสิตจะรู้สึกได้ทันที:

เพิ่ม Sequencer Strip Info node สำหรับอ่านข้อมูล timing และ transform ของ strip ใน Video Sequencer (frame start/end, position, rotation, scale ฯลฯ) ทำให้สร้างเอฟเฟ็กต์ transition แบบ node-based ได้สะดวก เช่นใช้ ellipse mask ขยาย/หดตามตำแหน่งเฟรมของ strip
เพิ่ม Mask to SDF node แปลงภาพหรือ shape เป็น signed distance field เปิดทางให้สร้างเอฟเฟ็กต์ที่ใช้ SDF เช่น edge smooth, soft mask, effect driven by distance จากขอบ mask ได้ตรงใน compositor
ปรับปรุงชุดโหนดยอดนิยม เช่น Glare, Directional Blur, Lens Distortion, Anti‑Alias, Blur และ Vector Blur ทำงานเร็วขึ้นได้ถึงราว 2 เท่า, Group node ทำ implicit input/output conversion, Image/File Output node อ่านเขียน custom metadata และมี workspace layout ใหม่สำหรับ compositor

บน Video Sequencer:

เพิ่ม Blade Box Ripple สำหรับตัดพร้อมขยับ timeline, ฟีเจอร์ Reverse speed, hiding retiming keys, snap scale/rotation ขณะ preview, ปรับปรุง Time panel, และเพิ่ม sound modifier อย่าง Pitch และ Echo รวมถึง meta-strips volume property

ด้าน I/O:

OpenUSD ปรับปรุง UsdPreviewSurface import/export ให้รองรับ transparency/translucency, รองรับ UsdUIAccessibilityAPI, export mesh เป็น indexed UV ช่วย reconstruct UV island ในซอฟต์แวร์อื่น และเพิ่ม Python hook ใหม่ get_prim_map สำหรับ mapping ระหว่าง object และ USD prim
FBX now export shapekey normals เมื่อเปิด base normals แก้ปัญหา import ในเกมเอนจินบางตัว
glTF แก้บั๊กด้าน instancing, light normalization, light temperature conversion และ alpha animation กับ KHR_animation_pointer
รองรับ AV1 Image File Format (AVIF), เพิ่ม multi-threaded JPEG 2000 saving, และตัวเลือก encoding OpenEXR แบบ HTJ2K พร้อมปรับ video encoding ให้ตั้ง CRF แบบ custom ได้และรองรับ audio bitrate มากกว่า 384 kb/s

ดูรายละเอียดการอัปเดตทั้งหมดได้ที่ Blender 5.1 Release Notes

ดาวน์โหลด: Blender 5.1